Faktori rizika za nastanak malignih promena na grliću materice

U ekonomski visoko razvijenim zemljama maligni tumori zauzimaju drugo mesto u strukturi smrtnosti pri čemu se više od 1/3 malignih tumora uspješno liječi. Statistički podaci ukazuju na činjenicu da će početkom XXI veka svaki 4-i stanovnik Evrope u toku svog života oboljeti od raka. Maligni tumor nastaje kao posledica aktivacije neoplastičnog programa ćelije ili gena koji omogućavaju autonomni rast, proliferaciju, invazivnost i pojavu metastaza.
Rak grlića materice je drugi po učestalosti karcinom ženskog genitalnog sistema. Učestalost invazivnog ili uznapredovalog karcinoma grlića materice se smanjuje a lokalizovanog ¨in situ¨ oblika se povećava za 2 % godišnje sa pomakom prema mladim starosnim grupama žena. Od raka grlića materice svake godine na teritoriji Srbije oboli oko 2200 žena a umire oko 650.

Udeo karcinoma grlića materice u ukupnoj smrtnosti od malignih oboljenja po okruzima u Srbiji 1980-1990. godine

Epidemiološka zapažanja vezana za rak grlića materice datiraju još iz XIX veka kada je uočeno da se oboljenje češće pojavljuje kod seksualnih radnica a rijetko kod časnih sestara i monahinja. U stručnoj literaturi navodi se preko 20 različitih faktora rizika za nastanak karcinoma grlića materice među kojima se izdvaja grupa najznačajnijih:

v      velik broj seksualnih partnera

v      rano stupanje u polne odnose

v      infekcija humanim papiloma virusima ( HPV ) organa donjeg genitalnog trakta

v      hronične infekcije genitalnih organa

v      nizak socioekonomski status

v      pušenje

v      izbjegavanje ginekoloških kontrola i Papanikolau briseva