Sve naše aktivnosti su bazirane na pet polja:

1. Rad na prevenciji HIV/AIDS- a, seksualno prenosivih infekcija i bolesti zavisnosti kroz implementaciju programa vršnjačke edukacije;
2. Rad na psihosocijalnoj pomoći HIV pozitivnim osobama, njihovim porodicama, prijateljima i partnerima
3. Javno zastupanje i kampanje podizanja svijesti o problemu HIV/AIDS- a
4. Borba protiv stigme i diskriminacije i
5. Rad sa vulnerabilnim (ranjivim) grupama.


Projekti u toku

Podizanje svijesti o HIV/AIDS-u među vulnerabilnim grupama u Crnoj Gori

Kroz svoj dosadašnji rad CAZAS je došao do zaključka da je problem HIV/AIDS- a veoma izražen kod određeneih grupa (Romi, raseljena lica, izbjeglice, muškarci u seksualnom odnosu sa muškarcem, zatvorenici) u Crnoj Gori, kao i da su te grupe na neki način teže dostupne i nemaju prave informacije o HIV/AIDS- u. Zbog toga je CAZAS akcionim planom za naredni period predvidio i preventivni rad sa pripadnicima ovih grupa.

U prvoj godini projekta edukacija RAE populacije (Romi, Askalije i Egipćani), koji su raseljena lica, vršila se kroz nekoliko faza. U prvom dijelu projekta edukatori CAZAS- a su posjećivali kampove u kojima živi ova populacija i kroz ankete i intervjue sa stanovnicima tih kampova došli do stvarnih potreba za edukacijom te populacije. U drugoj fazi se pristupilo samoj edukaciji pripadnika pomenutih grupa kroz držanje predavanja i radionica, uz kreiranje informativnih paketa posebno prilagođenih ovoj populaciji i njihovu distribuciju.

U drugoj godini projekta, odrađena je obuka za pripadnike RAE populacije koji sada nastavljaju rad u svojoj zajednici. Radionice se održavaju u prostorijama mjesne zajednice u tom naselju, dok u kampovima funkcioniše info punkt, koji vode dvije predstavnice RAE populacije, uz pomoć CAZAS- ovog edukatora. Nakon Podgorice, edukativne radionice će se sprovoditi i u Nikšiću.

Podizanje svijesti o HIV/AIDS- u među muškarcima koji imaju seksualne odnose sa muškarcima u Crnoj Gori implementira se na način što se putem ostvarivanja direktnih i indirektnih kontakata sa pripadnicima ove populacije ispituje nivo njihove obaviještenosti o HIV/AIDS- u i polno prenosivim infekcijama, i distirbuira se edukativno-preventivni materijal prilagođen ovoj populaciji. U drugoj godini projekta uvedena je kao novina i MSM info telefon, nakon čije se posredne promocije očcekuju i pozivi korisnika.

U okviru projekta se radi i na psiho-socijalnoj pomoći i osnaživanju osoba koje žive sa HIV/AIDS- om u Crnoj Gori, u sklopu čega funkcioniše i grupa za samopodršku, zastupanje, obuke, kao i neformalni sastanci.

Projekt je podržan od strane DFID-a, u partnerstvu sa Imperial College- om iz Londona, OSI- em iz Njujorka i kancelarijom UNDP-a u Beogradu.  


Savjetovalište za dobrovoljno savjetovanje i testiranje na HIV

U saradnji sa Institutom za javno zdravlje (IJZ) a pod pokroviteljstvom Project HOPE- a (sadašnje Fondacije Partnerships in Health) Društvo za borbu protiv side Crne Gore – CAZAS je u saradnji i partnerstvu sa IJZ otvorilo Centar za dobrovoljno savjetovanje i testiranje na HIV. Savjetovalište radi pri Institutu, a pored CAZAS- ovih trenera u Savjetovalištu rade i eminentni doktori iz IJZ. Svi koji rade u Savjetovalištu su prošli niz obuka i treninga organizovanih od strane IJZ i CAZAS- a.

Ciljevi ovog projekta su:

• osnivanje sveobuhvatnog i visokokvalitetnog VCT servisa u Crnoj Gori i promocija psihosocijalne i pravne pomoći osobama koje žive sa HIV/AIDS- om;
• podizanje svijesti među ciljnom populacijom o postojanju visoko kvalitetnog VCT servisa;
• borba protiv stigmatizacije i diskriminacije osoba koje žive sa HIV/AIDS- om;

Projekat je podržan od strane Project HOPE- a (sadašnje Fondacije Partnerships in Health) i švedske SIDA (Švedska međunarodna agencija za razvoj).


Centar za pružanje pravne i psiho – socijalne pomoći

Pod pokroviteljstvom Project Hope- a (sadašnje Fondacije Partnerships in Health) Društvo za borbu protiv side Crne Gore – CAZAS je otpočeo sa realizacijom projekta Centar za pružanje pravne i psiho – socijalne pomoći osobama koje žive sa HIV/AIDS- om, u sklopu kojeg će raditi i AIDS Info linija. Putem ove linije će, svi oni koji to žele, moći da zakažu sastanke ili da se obrate za pomoć. Period realizacije ovog projekta je godinu dana. U Centru koji se nalazi u kancelarijama CAZAS- a će svi oni koji žele, bilo da su HIV pozitivni ili ne, moći da dobiju informacije koje ih zanimaju, a takođe i da dobiju pomoć bilo pravnu ili psihološku.


Zdravi stilovi života protiv zloupotrebe droge

Projekat "Zdravi stilovi života protiv zloupotrebe droge" bavi se primarnom prevencijom  narkomanije u Crnoj Gori, kao što je opisano u "Akcionom planu za prevenciju narkomanije kod djece i omladine u Crnoj Gori", dokumentu koji je donijela Vlada Republike Crne Gore 2003. godine. Kao što je navedeno u tom dokumentu, NVO- e su strateški partner i jedan od nosilaca aktivnosti u okviru akcionog plana.

Cilj projekta je da smanji zloupotrebu droga kod omladine u Crnoj Gori. To će se postići u dva dijela. Prvi dio je detaljan program vršnjačke edukacije u srednjim školama u Crnoj Gori. Drugi dio je rad sa roditeljima, tj. prenošenje znanja o prevenciji narkomanije. Stoga, naše ciljne grupe su srednjoškolci i njihovi roditelji. Projekat će se sprovesti u 45 srednjih škola, i time pokriti 34.000 mladih ljudi,i otprilike isto toliko roditelja.  

Projektom će se stvoriti mreža vršnjačkih edukatora u oblasti prevencije narkomanije u Crnoj Gori, kao i mreža školskih psihologa i pedagoga koji će raditi sa roditeljima.

Što se tiče stvaranje mreže vršnjačkih edukatora, realizovaće se sljedeće aktivnosti:

- trening 20 ljudi da budu treneri u oblasti prevencije zloupotrebe droge
- trening ovih 20 ljudi u monitoringu i evaluaciji rada vršnjačkih edukatora
- trening 270 srednjoškolaca da budu vršnjački edukatori u svojim školama.

Vršnjačkom edukacijom se želi ostvariti sljedeće:

a) informisanje o vrstama droga i njihovom uticaju na zdravlje
b) promjena stavova o zloupotrebi droga
c) podizanje svijesti o različitim tipovima pritisaka da se koristi droga
d) učenje tehnika otpora
e) razvoj vještina za prihvatanje i pružanje pomoći
f) učenje suočavanja sa stresom i kontrola emocija
g) razvoj vještina komunikacije
h) razvijanje odgovornosti i odlučivanja o rizičnom ponašanju.  

Stoga, ono čemu mi težimo usmjereno je ka smanjenju određenih poznatih faktora rizika (onih na koje se može uticati kroz sistem obrazovanja), ali u mnogo većoj mjeri prema jačanju i razvijanju faktora zaštite. U sklopu stvaranja mreže školskih psihologa i pedagoga za rad sa roditeljima, biće trenirano 80 školskih psihologa i pedagoga.

Edukacijom roditelja želi se postići sledeće:

a) informisanje o simptomima/ znacima kada dijete uzima drogu
b) informisanje o tipovima droge i njihovim efektima
c) razvijanje vještina komunikacije sa djecom, i da "žive sa njima, a ne pored njih"
d) razvijanje vještina suočavanja sa problemom kada isti nastane.

Program prevencije zloupotrebe droga u srednjim školama je, prirodno, nastavak programa prevencije zloupotrebe droga u osnovnim školama, koji se sprovodi već neko vrijeme. On je usmjeren ka mladim ljudima koji su već prošli kroz preventivnu edukaciju u osnovnoj školi, i sveobuhvatnost programa podrazumijeva da je on usmjeren ka onima koji ne koriste kao i ka onima koji koriste drogu. Njegov cilj je informisanje i razvoj vještina zaštite, afirmisanje zdravih stilova života i jačanje inicijative mladih ljudi, kao i vjerovanja da zloupotreba droge nije obavezan dio "kulture mladih". Prevencija u školama upućuje na aktivan process koji omogućava da se djeca i mladi suoče sa izazovima životnih dešavanja i njihove razvojne faze, stvarajući i ohrabrujući uslove koji razvijaju zdrave navike i stilove života. U tom smislu, ciljevi prevencije i edukacije su međusobno usklađeni.

Kao što smo rekli, najveći dio našeg preventivnog rada će se sprovoditi kroz radioničarski metod – i trening trenera i trening edukatora i vršnjačka edukacija koju će oni sprovoditi u školama, kao i trening za psihologe i pedagoge, kao i njihov kasniji rad sa roditeljima.

Osnovna strategija preventivne edukacije podrazumijeva ne samo sticanje znanja već takođe izvjestan nivo promjene u ponašanju. Tek onda kad je emocionalno iskustvo u vezi sa određenim problemom (npr. zloupotreba supstanci) ohrabreno, a koje se manifestuje kroz razumijevanje sopstvenog i tuđeg iskustva i postupaka, odnos prema sebi i ostalima, način života itd, tada se mogu omogućiti neke promjene u ponašanju osobe, što želi da ohrabri jedan preventivni program. Ovakav kocept preventivne edukacije stavlja u prvi plan smišljenu i sa ciljem aktivnost pojedinca, a ne edukatora, i pomjera metodologiju u tom smjeru. Radionica je efikasan, ekonomičan i stimulativan oblik rada sa grupama i preventivne edukacije.  

Naravno, treninzi za trenere i vršnjačke edukatore će se više koncentrisati na usvajanje vještina za rad sa grupama ljudi, facilitaciji, komunikaciji i prenosu znanja. U okviru projekta će se štampati priručnici za trenere, vršnjačke edukatore, kao i za školske pedagoge i psihologe koji će raditi sa roditeljima. Takođe će se štampati priručnici za roditelje sa osnovnim informacijama vezanim za zloupotrebu supstanci i prepoznavanje simptoma, kao i informacijama o servisima i institucijama koje mogu biti kontaktirane u slučaju da se sumnja na zloupotrebu supstanci, i prvi koraci pri suočavanju sa problemom. S obzirom da planiramo da projektom obuhvatimo 34.000 roditelja, toliko priručnika ćemo i štampati. Za izradu ovih priručnika, kao i za osmišljavanje cjelokupnog programa u prva četiri mjeseca projekta biće zaduženi eksperti iz Ministarstva zdravlja i Ministarstva obrazovanja Vlade Republike Crne Gore.

Trajanje projekta je 18 mjeseci, sa tendencijom da se nastavi i poslije ovog perioda. Radiće se u 21 opštini u Crnoj Gori. Projekat će se sprovoditi u saradnji sa Ministarstvom zdravlja i Ministarstvom obrazovanja Vlade Republike Crne Gore. Partner na projektu je "Centar za mlade Crne Gore", koji je zadužen za spoljni monitoring i evaluaciju a projekat se sprovodi pod pokroviteljstvom Evropske unije posredstvom Evropske agencije za rekonstrukciju (EAR).